Wat is generatieve AI?

Generatieve AI is kunstmatige intelligentie die nieuwe inhoud maakt, zoals tekst, beeld, code of audio. Het systeem leert patronen uit grote hoeveelheden voorbeelden en maakt op basis daarvan iets nieuws dat op die voorbeelden lijkt. Bekende voorbeelden zijn ChatGPT, Claude en Gemini voor tekst en beeldgeneratoren die van een korte omschrijving een afbeelding maken.

Hoe werkt generatieve AI?

Generatieve AI is een vorm van deep learning. Een model wordt getraind op enorme hoeveelheden data: teksten, afbeeldingen, code of geluid. Tijdens die training leert het model welke patronen bij elkaar horen.

Bij tekst gaat het om een groot taalmodel (LLM). Zo’n model voorspelt steeds welk stukje tekst het meest waarschijnlijk volgt op wat er al staat. Door dat telkens te herhalen, ontstaat een volledig antwoord. Het model zoekt het antwoord dus niet op, maar stelt het samen op basis van wat het tijdens de training heeft geleerd.

Je stuurt generatieve AI met een opdracht in gewone taal, een prompt. Hoe duidelijker je opdracht, met context, voorbeelden en het gewenste resultaat, hoe beter de uitkomst.

Het verschil met voorspellende AI

Lang werd AI vooral gebruikt om te voorspellen of in te delen. Voorspellende AI kijkt naar bestaande gegevens en geeft een uitkomst: de verwachte vraag naar een product, de kans dat een klant opzegt of de categorie van een binnenkomende mail.

Generatieve AI maakt iets wat er nog niet was: een tekst, een samenvatting, een afbeelding of een stuk code. In de praktijk werken de twee vaak samen. Een systeem voorspelt bijvoorbeeld welke artikelen bijna op zijn en generatieve AI schrijft daar een toelichting bij voor de inkoper.

Voorbeelden van generatieve AI in bedrijven

• Teksten schrijven en verbeteren: productteksten, nieuwsbrieven of webpagina’s, als eerste versie die een mens nakijkt.
• Samenvatten: lange documenten, verslagen of klantgesprekken terugbrengen tot de kern.
• Klantvragen beantwoorden: een conceptantwoord opstellen op basis van de vraag en de gegevens van de klant.
• Gegevens uitlezen: informatie uit facturen, pakbonnen of mails halen en in een vaste structuur zetten.
• Code schrijven: ontwikkelaars helpen met voorstellen, tests en uitleg van bestaande code.
• Analyseren: patronen benoemen in zoekdata, bezoekersgedrag of klantfeedback.

Generatieve AI is ook de basis onder agentic AI: systemen die niet alleen tekst maken, maar zelf stappen zetten in andere software.

Beperkingen van generatieve AI

Generatieve AI is nuttig, maar je moet de grenzen kennen:

• Hallucinaties. Een model kan een antwoord geven dat overtuigend klinkt maar niet klopt, zoals een verzonnen bron of een verkeerd getal. Het model kiest wat waarschijnlijk klinkt, niet wat waar is.
• Kennis met een einddatum. Een model weet alleen wat in de trainingsdata zat. Recente informatie of je eigen bedrijfsgegevens kent het niet, tenzij je die meegeeft.
• Wisselende uitkomsten. Dezelfde vraag levert niet altijd exact hetzelfde antwoord op.
• Privacy en vertrouwelijkheid. Wat je invoert, gaat naar de dienst die het model draait. Let op welke gegevens je deelt en welke afspraken er gelden.
• Auteursrecht en bronnen. Het is niet altijd duidelijk op welke bronnen een uitkomst gebaseerd is. Gebruik uitkomsten daarom met zorg, zeker in publieke teksten.

Waar je op let bij het inzetten

Begin met een taak waarbij een mens de uitkomst controleert, zoals een conceptantwoord of een eerste versie van een tekst. Geef het model je eigen, gecontroleerde informatie mee in plaats van te vertrouwen op wat het zelf weet. Stuur alleen de gegevens mee die nodig zijn en kies een dienst met duidelijke afspraken over wat er met je gegevens gebeurt. Meet daarna of het echt tijd bespaart of de kwaliteit verbetert.

Generatieve AI in je eigen processen

Generatieve AI levert het meeste op als het onderdeel is van je eigen software en werkt met je eigen data. SQUARE Concepts bouwt sinds 2004 software in Laravel, gehost in Europa, en werkt met Claude, Gemini en ChatGPT. Bij Emkes Lease helpt AI bij het ontvangen en prioriteren van tickets, en bij Basiq Flow doet AI bestelvoorstellen en min/max-suggesties. Lees meer over AI-automatisering voor je bedrijf.