Wat is agentic AI?

Agentic AI is AI die zelfstandig naar een doel toewerkt. Het systeem plant zelf de stappen, gebruikt daarvoor tools en andere systemen en past de aanpak aan op wat het onderweg tegenkomt. Waar een gewone AI-toepassing een vraag beantwoordt, voert agentic AI een taak uit van begin tot eind.

Hoe werkt agentic AI?

De basis is een groot taalmodel, zoals Claude, Gemini of ChatGPT. Dat model krijgt een doel, een set tools en regels. Een tool is een actie die het systeem mag uitvoeren, bijvoorbeeld gegevens opvragen uit een ERP, een bestand lezen, een taak aanmaken of een mail opstellen.

Het systeem werkt in een lus:

1. Plannen: het model bepaalt welke stappen nodig zijn om het doel te bereiken.
2. Handelen: het voert een stap uit met een van de tools.
3. Beoordelen: het bekijkt het resultaat en beslist of het plan nog klopt.
4. Bijsturen: het kiest de volgende stap, of stopt en vraagt een mens om hulp.

Dat herhaalt zich tot het doel bereikt is. Omdat het model zelf de volgende stap kiest, hoef je niet elk scenario vooraf uit te schrijven. Dat is het grote verschil met klassieke automatisering, waarin elke stap vastligt.

Agentic AI en de AI-agent

De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar er is een verschil. Een AI-agent is één stuk software dat met een taalmodel zelf stappen zet. Agentic AI is de bredere aanpak: systemen waarin AI zelfstandig handelt. Dat kan één agent zijn, maar vaak werken meerdere agents samen. Eén agent verzamelt bijvoorbeeld informatie, een tweede schrijft een voorstel en een derde controleert dat voorstel tegen de regels. Een overkoepelend deel verdeelt het werk en voegt de resultaten samen.

Agentic AI draait meestal op generatieve AI, maar gaat een stap verder. Generatieve AI maakt tekst, beeld of code. Agentic AI gebruikt dat om zelf acties uit te voeren in je systemen.

Voorbeelden van agentic AI in een bedrijf

• Klantvragen afhandelen: het systeem leest een binnenkomende vraag, zoekt de klant en de order op, bepaalt de urgentie en zet een conceptantwoord klaar voor een medewerker.
• Inkoop voorbereiden: het systeem bekijkt verbruik en voorraad, vergelijkt dat met minimum- en maximumwaarden en stelt een bestelling voor.
• Onderzoek en rapportage: het systeem verzamelt cijfers uit verschillende bronnen, vergelijkt ze en schrijft een samenvatting met de opvallende punten.
• Softwareontwikkeling: het systeem leest een taak, past code aan, draait de tests en legt een voorstel voor aan een ontwikkelaar.

In al deze voorbeelden doet het systeem het voorbereidende werk en blijft een mens verantwoordelijk voor de beslissing.

Risico’s en grenzen

Agentic AI is krachtig, maar niet foutloos. Waar je op let:

• Fouten stapelen zich op. Een verkeerde conclusie in stap twee werkt door in alle volgende stappen. Hoe langer de keten, hoe groter de kans op een afwijking.
• Het model kan dingen verzinnen. Een taalmodel kan informatie met stelligheid presenteren die niet klopt. Laat het systeem daarom werken met je eigen, gecontroleerde gegevens.
• Te veel rechten. Een systeem dat alles mag, kan ook alles fout doen. Geef het alleen de acties die het nodig heeft.
• Kosten en snelheid. Elke stap is een aanroep van het taalmodel. Een systeem dat veel stappen zet, is trager en duurder dan een vaste automatisering.
• Onvoorspelbaarheid. Dezelfde opdracht levert niet altijd exact dezelfde route op. Voor processen die altijd identiek moeten verlopen, is klassieke automatisering vaak beter.

Daarom laat je bij stappen met gevolgen, zoals een bestelling plaatsen of een klant mailen, een mens beslissen. Leg ook vast wat het systeem doet en waarom, zodat je het kunt controleren. Dat sluit aan bij de AI Act, de Europese wet voor AI, die onder meer vraagt om transparantie en menselijk toezicht.

Wanneer kies je voor agentic AI?

Agentic AI past bij taken die uit meerdere stappen bestaan, waarbij de route per geval verschilt en waarbij informatie uit verschillende systemen nodig is. Voor één vaste, voorspelbare stap is een eenvoudige koppeling of automatisering meestal beter en goedkoper. Begin klein, met een taak waarbij een fout weinig schade doet, en breid uit als het systeem zich bewezen heeft.

Agentic AI in je eigen software

Agentic AI levert het meeste op als het werkt met je eigen data en systemen. SQUARE Concepts bouwt sinds 2004 software in Laravel, gehost in Europa, en werkt met Claude, Gemini en ChatGPT. Bij Emkes Lease helpt AI bijvoorbeeld bij het ontvangen en prioriteren van tickets, en bij Basiq Flow doet AI bestelvoorstellen en min/max-suggesties. Lees meer over AI-automatisering voor je bedrijf.